Posts

Homo Sapiens: hil ala bizi

EL PAÍS egunkarian irakurtzen dut: “Gizonek arazoak izango dituzte hamarkada bat eskas barru ugalkorrak izateko, erritmo hau jarraitzekotan: eiakulazio bakoitzeko espermatozoideen kopurua etengabe jaitsi baita duela ia mende batetik hona. Bere kontzentrazioa ere duela 50 urtekoaren erdia baino gutxiagora jaitsi da, antzutasunaren atarira hurbilduz. Eta jaitsieraren erritmoa bizkortu egin da mende honetan, bikoiztu. 53 herrialdetako […]

Zer izango naiz hil ondoren?

Ez zaigu gustatzen heriotzaz hitz egitea, gure eguneroko bizitzaren parte delarik, izan. Ez zaigu gustatzen heriotzari buruz hitz egitea, baina – edo, agian, zeren – heriotzak min ematen digu oraindik. Eta besteren heriotzak ematen digu minik handiena, uzten dituen bakardade abailduarekin eta hutsunearen tristurarekin, geratzen diren oroitzapen mingarriekin eta dolu itxi gabeekin, eta gertukoenen artean […]

Hostoa eta zuhaitza

Ageriko presentzia galdu zaigun guztien oroimenezko parabola Udazken-arratsalde batez parkean nengoen, bihotz-itxurako hostotxo polit bati begira liluraturik. Kolore gorrixka zuen eta adarretik zintzilik bezala zegoen, erortzear zirudiela. Denbora asko eman nuen berarekin eta galdera asko egin nizkion. Hostoa zuhaitzaren ama zela jakin nuen. Zuhaitza ama dela pentsatzen dugu normalean, eta hostoak kumeak, baina, hostoari begira, […]

Maixux Arregi Olaizola

Arnasarekin bat Gure Maixux maitea: Amaren indarrak eta aitaren bizi-pozak gorputz hartu zinaten hiregan, erne eta sotil, eta halaxe joan hatzaigu, arnasa galkorra Biziaren Arnasa infinituarekin bat. Iloba kuttunaren ezteietarako kolorezko brusa loretsua jantzita joan hatzaigu, minak eta nahigabeak irribarre goxoan urtuta, dena ondurik. Halaxe gordeko haugu egunero bizirik, samurki, eta bizitzen erakutsiko digun.

Thich Nhat Hanh – “Ez nago hemen”

Urtarrilaren 22an, 95 urte zituela, hil da Thich Nhat Hanh, idazle eta poeta vietnamdarra, Zen monje budista, arreta osoko (mindfulness) bizieran maisua. Bakearen aldeko aktibista izan zen. Vietnamgo gerrari aurre egin zion, eta bai iparralde komunistak eta bai hegoaldeak, AEBk babestuak, jazarri zioten. 1972an Frantziako errefuxiatu politiko bihurtu zen, eta bertan bizi izan zen 2014ra […]

Udazkena

Rafa Redondo-k idazten du: Lagunok: Denbora igaro da azken zirkularretik. Denoi aldatu zaigu apur bat geure existentzia. Ni neu, badira ia bi urte 80 urteko agure baten gorputzean aurkitzen naizela, nire jarraipenari eta jarduerari erasaten dion osasun-egoera delikatuan. Artatzen nauten neurologo adituek, gazte xarmangarriak, endekapenezko gaixotasun batez hitz egiten didate, baina, egia esan, adin honetan […]

Andres Ortiz-Oses-i. In memoriam

Gogoan zaitut, Andres, Deustuko Unibertsitateko pasillo hartan, haur-irribarrea ezpainetan, txispa begietan, filosofoa paseoko zapatiletan, aforismorako eta paradoxarako zorian. Har ezazu bakean atseden, ikusgaian ikusezinaren hermeneuta nekaezin horrek.   Disoluzioaren bidezko soluzioa – Bizitzaren arazo mugaezina bere mugatasunean (heriotza) erresolbitzen da: gure existentziaren azken arazoa, azken batean, bere azkenean (kanalean irekita) erresolbitzen da. – Halako disoluzio-eragiketaren […]

Askatasunerako

Askatasunerako naiz, odoletan, borrokan, bizirik. Askatasunerako dizkiet begiak eta eskuak zirujauei ematen, zuhaitzak bezala, eskuzabal eta gatibu. Askatasunerako ditut bularrean harea-pikorrak baino ugariago bihotzak sumatzen: aparra darit zainetatik eta sartzen naiz ospitaleetan, eta sartzen kotoietan zitorietan bezala. Zeren, egunsentian begi-zuloak hutsik agertuko diren hartan, etorkizuna begiratzeko bi harri ezarriko baititu askatasunak, eta beso berriak eta […]

Haragiaren loria

Duela 2.700 urte, Lehen Isaias poeta bikainak idatzi zuen: Haur bat jaio zaigu, seme bat eman. Bizkarrean darama aginpidea, eta bere izena da: Kontseilari miragarri, Jainko indartsu, Aita Betiereko, Errege bake-emaile (Is 9,5). Handik zazpi mendetara, K.o. 80ko hamarkadan, Lukas izeneko mediku ebanjelista batek, hau ere poeta, kontatu zuen: Artzain batzuk artaldeak zaintzen ari ziren […]

Emakume bat tratu txarrak jasana

Duela hogeita hamar urte inguru gertatu zen hau, Ganges ibai bazterrean, Benaresen. Emakume batek –hogeita hamar urte bezala eduki zitzakeen berrogeita hamar, horretarainoxe erasana baitzion tuberkulosiak– semetxo bat zeukan besoetan eta bi urte inguruko alaba ondoan. Ez zegoen itxaropenik beretzat. Senar alkoholiko baten biktima izan zen, eta halako batean senarrak abandonatua. Beraz, haren bizitza, edonondik […]