“Begirale, noiz arte gaua? Begirale, noiz arte gaua?” Eta begiraleak erantzun: “Egunsentia badator, baina gaua ere bai berriro. Berriro galdetu nahi baduzue, etorri berriro eta galdetu”
Esandakoari eusten diot: justizia, legeak lege eta ohiturak ohitura, diruak diru eta limosnak limosna. Apaltasuna, benetakoa nadin. Askatasuna, gizakia nadin. Eta pobretasuna, aske izateko. Kristau fedea, gauez ibiltzeko, eta, batez ere, egunez ibiltzeko. Eta orotan, neba-arrebok, esandakoari eusten diot: esperantzari! (Pedro Casaldáliga, lurrik gabeko pobreen poeta, profeta eta gotzaina Brasilen)
Eguberrietako jai-zikloaren amaieran, Lukasen ebanjelioak Belengo artzainei buruz eskaintzen digun kontakizunera itzuli nahi nuke. Bakea bilatzen, aurkitzen eta eraikitzen duten artzainei begiratuz, geure burua ikus genezake. Eta hobeto begiratzeko, oraindik esan beharrik balego, diogun berriro: Jesusen jaiotzari buruzko kontakizun ebanjelikoak –egia esan, pasarte ebanjeliko guztiak, kanoniko nahiz apokrifo– midrashim-ak dira funtsean. Hau da: Bibliako pertsonaia […]
Bihotzak beti gordeko ditu oroitzapen guztiak, bidaia guztiak, paisaia guztiak, negu guztiak, olatu guztiak eta beren hondartzak, ibai guztiak eta beren ibaiertzak, barre eta malko guztiak, une txar eta on guztiak… Bihotzak soilik salbatzen gaitu, han jartzen ditugunean samurtasunaren hizkuntza, itxaropenaren zentzugabea, begirada konplizea, pasio zalantzatia eta konpainiaren gozoa, orduan errealitate grisa zure eskuaren egunerokotasun […]
Eguberri biharamunean hil zen, Abenduak 26. Fronte guztietan borrokatu zuen: apartheidaren, homofobiaren, desberdintasunaren, arrazakeriaren, indarkeriaren, arrazakeriaren eta eskubideen urraketa ororen aurka, baita moral erlijioso zorrotzaren aurka ere (eutanasia eta antisorgailuak gaitzesten zituena, adibidez). Justiziazko bakearen alde borrokatu zen beti. Eta inoiz ez zuen atsegin izan bere Elizarekin, ezta bere lagunekin ere, apartheid erregimena indargabetuta boterera […]
Gaur, Eguberri, teleskopio erraldoi bat botako dute espaziora, gure unibertsoko argiaren sorrera ikus dezakeena. Argiaren sorrera! James Webb du izena, eta hilabete barru iritsiko da bere posizio operatibora, ilargiaren atzean, Lurretik milioi eta erdi kilometrora, ilargia baino lau aldiz urrutiago. Handik, bere kristalino harrigarriak –6,5 metroko diametrokoa, berilioz egina eta urrez estalia, Hubble baino ehun […]
Jesus, eztia, badator… Gauei erromero usaina darie… Oi zeinen aratza ilargia zidorrean! Jauregiek, katedralek, luzatuak dituzte beira logabeak itzal gogor eta hotzean… Zerutar doinua, ordea, kanpoan entzuten da… Udaberri zerutarra, igaro ahala, elur biguna urtuz, ondotik betiko barealdia uzten duena. Jaun zerukoa, oraingoan jaio zaitez nire baitan! (Juan Ramón Jiménez, 1881-1958. Poeta, Literaturako Nobel sariduna)
Beginen mugimendua XI. mende aldera sortu zen eta Europan asko hedatu, batez ere Herbehereetan, Belgikan, Frantzian eta Alemanian. Jesusek bere gertueneko jarraitzaileekin eraman zuen biziera modu erradikalean bizi nahi zuten emakume kristauak ziren. Baina uko egiten zioten “klausurako moja” izateari, hots, desira horrek animatutako emakumeentzat Erdi Aroko arau kanonikoak zorrotz ezarria zuen bizierari. Beginek elizgizonekiko […]
Ez-teismoak –edo “posteismoa”, “transteismoa“… edo nola esan?– ez du esan nahi Jainkoa ukatzea, baizik eta Izaki Goren baten irudia ukatzea, beste subjektuen artean subjektu izango litzatekeen eta mundua, kausa estrintseko gisa bertan esku hartuz, zuzenduko lukeen “Jaun Goikoa” ukatzea. Jainkoaren irudi guztiak kulturaren eta kosmobisioaren araberakoak dira. Giza eraikuntza baliotsu bezain pobreak, partzialak eta behin-behinekoak […]
Duela urtebete igaro zen José Ellacuría bizitza honetatik (1928-2020) formarik gabeko Bizira. Gehien maite dutenekin bat eginik, hura oroimenera, gogora, bizira ekarriz ospatzen dut egun hau. Gaur goizeko lehen orduan, hurbilen egon zen pertsonaren mezu elektroniko hau jaso dut: “Elkarrekin bide berriak aurkituz joan ginen, gure fedea sakonago, helduago, benetakoago eta pluralago bizitzeko, Ekialdeko eta […]
Neguá herriko –Kolonbiako kostan– gizon bat zeru goira igo ahal izan zen. Eta itzultzean, kontatu egin zuen. Esan zuen han goitik gizakion bizimodua begiratu zuela. Eta esan zuen su txikien itsasoa garela. – Horixe da mundua –azaldu zuen–. Su txikien itsasoa, jende-pila. Gizaki bakoitzak bere argiaz egiten du dizdiz gainerakoen artean. Ez daude bi su […]
Esandakoari eusten diot
/ Zirrintak /by José ArregiEsandakoari eusten diot: justizia, legeak lege eta ohiturak ohitura, diruak diru eta limosnak limosna. Apaltasuna, benetakoa nadin. Askatasuna, gizakia nadin. Eta pobretasuna, aske izateko. Kristau fedea, gauez ibiltzeko, eta, batez ere, egunez ibiltzeko. Eta orotan, neba-arrebok, esandakoari eusten diot: esperantzari! (Pedro Casaldáliga, lurrik gabeko pobreen poeta, profeta eta gotzaina Brasilen)
Belengo artzainak bakerako bidean
/ Argibideak /by José ArregiEguberrietako jai-zikloaren amaieran, Lukasen ebanjelioak Belengo artzainei buruz eskaintzen digun kontakizunera itzuli nahi nuke. Bakea bilatzen, aurkitzen eta eraikitzen duten artzainei begiratuz, geure burua ikus genezake. Eta hobeto begiratzeko, oraindik esan beharrik balego, diogun berriro: Jesusen jaiotzari buruzko kontakizun ebanjelikoak –egia esan, pasarte ebanjeliko guztiak, kanoniko nahiz apokrifo– midrashim-ak dira funtsean. Hau da: Bibliako pertsonaia […]
Bihotza egunero
/ Zirrintak /by José ArregiBihotzak beti gordeko ditu oroitzapen guztiak, bidaia guztiak, paisaia guztiak, negu guztiak, olatu guztiak eta beren hondartzak, ibai guztiak eta beren ibaiertzak, barre eta malko guztiak, une txar eta on guztiak… Bihotzak soilik salbatzen gaitu, han jartzen ditugunean samurtasunaren hizkuntza, itxaropenaren zentzugabea, begirada konplizea, pasio zalantzatia eta konpainiaren gozoa, orduan errealitate grisa zure eskuaren egunerokotasun […]
Desmond Tutu, Urtezahar eta Urteberri egunetarako argi
/ Argidunak, Zirrintak /by José ArregiEguberri biharamunean hil zen, Abenduak 26. Fronte guztietan borrokatu zuen: apartheidaren, homofobiaren, desberdintasunaren, arrazakeriaren, indarkeriaren, arrazakeriaren eta eskubideen urraketa ororen aurka, baita moral erlijioso zorrotzaren aurka ere (eutanasia eta antisorgailuak gaitzesten zituena, adibidez). Justiziazko bakearen alde borrokatu zen beti. Eta inoiz ez zuen atsegin izan bere Elizarekin, ezta bere lagunekin ere, apartheid erregimena indargabetuta boterera […]
Webb-etik Belen eta alderantziz
/ Argibideak /by José ArregiGaur, Eguberri, teleskopio erraldoi bat botako dute espaziora, gure unibertsoko argiaren sorrera ikus dezakeena. Argiaren sorrera! James Webb du izena, eta hilabete barru iritsiko da bere posizio operatibora, ilargiaren atzean, Lurretik milioi eta erdi kilometrora, ilargia baino lau aldiz urrutiago. Handik, bere kristalino harrigarriak –6,5 metroko diametrokoa, berilioz egina eta urrez estalia, Hubble baino ehun […]
Jesus eztia badator
/ Zirrintak /by José ArregiJesus, eztia, badator… Gauei erromero usaina darie… Oi zeinen aratza ilargia zidorrean! Jauregiek, katedralek, luzatuak dituzte beira logabeak itzal gogor eta hotzean… Zerutar doinua, ordea, kanpoan entzuten da… Udaberri zerutarra, igaro ahala, elur biguna urtuz, ondotik betiko barealdia uzten duena. Jaun zerukoa, oraingoan jaio zaitez nire baitan! (Juan Ramón Jiménez, 1881-1958. Poeta, Literaturako Nobel sariduna)
Beginen Eguberria
/ Argidunak, Zirrintak /by José ArregiBeginen mugimendua XI. mende aldera sortu zen eta Europan asko hedatu, batez ere Herbehereetan, Belgikan, Frantzian eta Alemanian. Jesusek bere gertueneko jarraitzaileekin eraman zuen biziera modu erradikalean bizi nahi zuten emakume kristauak ziren. Baina uko egiten zioten “klausurako moja” izateari, hots, desira horrek animatutako emakumeentzat Erdi Aroko arau kanonikoak zorrotz ezarria zuen bizierari. Beginek elizgizonekiko […]
Teologia ez-teistarako zenbait apunte
/ Argibideak /by José ArregiEz-teismoak –edo “posteismoa”, “transteismoa“… edo nola esan?– ez du esan nahi Jainkoa ukatzea, baizik eta Izaki Goren baten irudia ukatzea, beste subjektuen artean subjektu izango litzatekeen eta mundua, kausa estrintseko gisa bertan esku hartuz, zuzenduko lukeen “Jaun Goikoa” ukatzea. Jainkoaren irudi guztiak kulturaren eta kosmobisioaren araberakoak dira. Giza eraikuntza baliotsu bezain pobreak, partzialak eta behin-behinekoak […]
Gogoan zaitugu, José Ellacuría
/ Argidunak, Zirrintak /by José ArregiDuela urtebete igaro zen José Ellacuría bizitza honetatik (1928-2020) formarik gabeko Bizira. Gehien maite dutenekin bat eginik, hura oroimenera, gogora, bizira ekarriz ospatzen dut egun hau. Gaur goizeko lehen orduan, hurbilen egon zen pertsonaren mezu elektroniko hau jaso dut: “Elkarrekin bide berriak aurkituz joan ginen, gure fedea sakonago, helduago, benetakoago eta pluralago bizitzeko, Ekialdeko eta […]
Su txikien itsasoa
/ Zirrintak /by José ArregiNeguá herriko –Kolonbiako kostan– gizon bat zeru goira igo ahal izan zen. Eta itzultzean, kontatu egin zuen. Esan zuen han goitik gizakion bizimodua begiratu zuela. Eta esan zuen su txikien itsasoa garela. – Horixe da mundua –azaldu zuen–. Su txikien itsasoa, jende-pila. Gizaki bakoitzak bere argiaz egiten du dizdiz gainerakoen artean. Ez daude bi su […]