EUSKAL KULTURA ETA ERLIJIOA GAUR

1. Euskal kulturaren eta erlijioaren sustraietara Aurreko hitzaldian esan denez, kulturaren osagai nagusi dira erlijio-adierazpenak: ipuinak eta mitoak, sineskizunak eta ospakizunak, errituak eta jaiak, aginduak eta debekuak, egutegiak eta tenpluak, dantzak eta kantak, jainkoak eta heroiak… Eta, aldi berean, erlijio-adierazpen guztiak kulturalki baldintzatuak dira goitik behera, kulturari lotuak daude ezinbestean. Hala gertatu da, ezin izan […]

KULTURA ETA ERLIJIOA GAUR

  1. Kultura erlijioaren forma, erlijioa kulturaren arima Kultura eta erlijioa. Has nadin kontzeptuak definituz. Orokorki eta lausoki definituko ditut, ez baita erraza zehazki definitzea eta, nolanahi ere, ez baiteritzot hemen beharrezko. “Kultura” deitzen diogu gure biziera indibiduala eta kolektiboa eratzen duten pentsaera, arau, ohitura eta adierazpen sinbolikoen bildumari: zientzia, filosofia, zuzenbide, egutegi, elikadura, erakunde […]

Arreta. Arreta. Arreta. Filosofiaren alde ikuspegi espiritual edo mistikotik

“Filosofiaren defentsan” bildu gara, baina utz iezadazue galdera deseroso batekin hasten: “Filosofiak ba ote du defenditu beharrik?”. Tamalgarria deritzot, noski, hezkuntzan filosofiari lekua murriztea, are hezkuntzatik filosofia erabat kentzea. Galera larria litzateke gizartearentzat, gizartea ez baita bizi dirua ematen duenetik bakarrik, ezta “beste zerbaitetarako” balio duenetik bakarrik ere. Baina nago, filosofiaren alde egin nahi dugunean […]

NORBERAREN BAKEA

SARRERA Hasieran entzun dut zuen asteak bihotzak gozatzea duela helburu, eta ez da helburu txarra. Denok daukagu beti bihotza gozatu beharra, bake-giroan ondu beharra, eta horretarako ematen diogu hasiera aste honi eta horretarako nahi lukete izan hitzaldi hauek, baita nire bi hitzalditxo hauek ere. Norberaren barruko bakeaz arituko naiz. Jakina, badakit ez dagoela bereizterik norberaren […]

JESUSEN BERRI ONA XXI. MENDERAKO

Gaur Elizak dituen “erronkak” aipatzen ditugu sarri? Hitzak berak deseroso sentiarazten gaitu. Erronkak ditugu, eta ez dakigu nola egin aurre. Erronkak ditugu, eta ez gara gai aurre egiteko. Gaizki eginaren edo ezinaren edo ezjakinaren sentipenak harturik gaude, olatu erraldoi batek bezala. Lehenengo esan nahi nizueke: kontuz kontzientzia txar horrekin, ez digu ezertan laguntzen. Halakoxe garaian […]

NAZARETEKO JESUS, GIZAKIAREN SEME, JAINKOAREN SEME

Usadioari jarraituz, “gizaki”” minuskulaz idatzi dut, eta “Jainko” maiuskulaz. Baina ez dut uste Jainkoak zerikusi handirik duenik gure maiuskulekin, ezta gizakiak ere gure minuskulekin, nahiz eta gu hain minuskuloak izan. Nazareteko Jesus Jainkoaren seme aitortzeak ez ote liguke eragin behar “jainkoa” maiuskulaz bezainbat minuskulaz idaztera eta “Gizakia” minuskulaz bezainbat maiuskulaz? Nazareteko profeta ausart eta gupidatsuari […]

JESU KRISTO ETA ERLIJIOAK. ZENBAIT IKUSPEGI

“Jesu Kristo eta erlijioak”: kristau fedearen mami-mamia ukitzera nator, zalantza eta beldur. Konbentzimendu batek bultzatzen nau, erreparuak erreparu, arriskuak arrisku: gaur egun kristau teologiak teoria mailan duen arazorik “gaurkoena”, premiazkoena eta konplexuena da, eta ezin dugu saihestu. Zenbaitek senti dezake oinen azpian zorua galtzen zaiola, edo fedeko oinarriak kordokatzen zaizkiola, edo kristautasunaren zutabeak astintzen direla… […]

KULTURA ETA ERLIJIOEN ELKARRIZKETA GURE GIZARTEAN

Planeta txiki zoragarri bezain zauritu batean biztanle gara denok, eta gaitzik gabe lurraldea, minik gabeko planeta dugu amets. Bizikide gara, eta bidelagun. Bidelagun gara, baina ez bide beretik. Bideak asko dira, baina aire bera arnasten dugu, eta zeru-muga berak erakartzen gaitu. Bide asko dira, baina helmuga bera bide guztien buruan. Eta erronka bat dugu nagusi: […]

KRISTAUTASUNA ETA ELIZA EUROPA LAIKOAN

1. Sarrera gisa Azken urteotan, Estatu espainiarreko Gobernu sozialistak proposatu edo iragarri dituen zenbait lege berrik hauts handiak harrotu dituzte kristauen artean. Estatuak Eliza katolikoari oraindik ematen dion diru-sostengua ezabatzea, ikastetxe publikoetan erlijio katolikoaren irakaskuntza kentzea, homosexualen ezkontzeko eta adopziorako eskubide-berdintasuna, abortuaren eta eutanasiaren lege-aldaketak… Eta oraindik orain: giza enbrioiekiko ikerketak, tximinoen “eskubideak” babesteko egitasmoa […]

ERLIJIOA ETA ESPIRITUALTASUNA GURE GIZARTEAN

Zertan da erlijioa gure gizartean? Zertan da espiritualtasuna Mendebaldeko gure kulturan? Gertatzen ari den kultura-aldaketak zer aldaketa eskatzen dizkio erlijioari oro har, erlijio tradizional handiei bereziki, kristautasunari bereziago? Ez da batere gai originala. Han eta hemen, nonahi aurki daitezke arazo honi buruzko analisi aditu askoak. Nik ez dut ezer berririk erakutsiko. Zertzelada nagusi batzuk besterik […]