1. Sarrera gisa: Entziklika mugarria Frantzisko aita santuaren Laudato si Entziklikari mugarri gogoangarria deritzot Eliz irakaskuntza katolikoaren historia osoan, lehen aldia baita ikuspegi ekologikoa bere osoan eta modu sistematikoan irakasgai eta ardatz hartzen duela. Ongi etorri! Ongi etorri haren izenburua ere, Laudato si¸ Asisko Frantzisko bihotzetik eta lumatik zuzen-zuzenean hartua. Anaia Poverelloarekiko sinpatiazko keinu hutsa […]
Behin batean, Eisik Hekel, Krakoviako Errabinoak, ametsetan agindua jaso zuen: joateko Pragara, eta errege-jauregira daraman zubiaren azpian altxor handia aurkituko zuela. Ametsa hiru bider errepikatu zelarik, Eisikek bideari ekin zion oinez. Iritsi zen Pragara eta jo zuen Karlos zubira. Baina zubia soldaduek zaindua zegoen gau eta egun, eta ez zen ausartzen esandako lekuan zulatzera. Eta […]
Duela gutxi, Espainiar estatuko lesbiana, gai, transexual eta bisexualen urteroko batzarrean Chipionan (Cadiz) hitzalditxo bat ematera gonbidatu ninduten. Han esana esan nahi nizueke azpeitiar gai, lesbiana, transexual eta bisexual guztioi, banaka. Asko edo gutxi edo zenbat, ez dio batere axola, baina fidagarrienak iruditzen zaizkidan estatistika orokorren arabera, 800en bat izango zinatekete Azpeitian. Eta bakoitzak historia […]
“Jainkoa” diogu, zertaz ari garen bageneki bezala. “Jainkoa” diote aitortzen dutenek nahiz ukatzen dutenek, baita aitortu ala ukatu zer egin ez dakitenek ere. Gaizkiulertu larriak uxatu nahi nituzke ahal bezainbatean hasieratik bertatik, eta diodan hasteko: “Jainkoa” diodanean esan nahi dudana dakigun eta diogun guztiaz haratago dago. Dioguna adierazteko, “Jainkoa” idatziko dut, kakotx artean. Diogun guztiaz […]
‘Naximentu’ berezia oparitu digute aurten, eta horixe jarri dugu etxean. Jesus haurtxoa ez dago askan, lastotan etzana, naximentuetan ohi denez, ezta ama Mariaren besoetan ere, Joserenetan baizik, haurraren musua aitaren musuan dela, samurki; Mariak, berriz, Joseren lepoan pausatuak ditu besoak eta burua, abaro eztian. Haurra besoetan: giza biziaren irudia da, bere txikitasun hauskorrean eta bere […]
Familiari buruz Erroman izan den Sinodoaz ari naiz. Dakizunez, 400 lagun bildu dira Erroman hiru astez mundu-bazter guztietatik, familiari buruzko hainbat gai aztertzera: 270 bozdun (kardinal, gotzain eta erlijioso), eta gainerakoak bozik gabeak. Eta duela urtebete beste hainbeste. Bi gai nabarmendu dira hitza hartu dutenen artean eta gure hedabideetan: bikote homosexualei zer balio aitortu eta […]
1. Euskal kulturaren eta erlijioaren sustraietara Aurreko hitzaldian esan denez, kulturaren osagai nagusi dira erlijio-adierazpenak: ipuinak eta mitoak, sineskizunak eta ospakizunak, errituak eta jaiak, aginduak eta debekuak, egutegiak eta tenpluak, dantzak eta kantak, jainkoak eta heroiak… Eta, aldi berean, erlijio-adierazpen guztiak kulturalki baldintzatuak dira goitik behera, kulturari lotuak daude ezinbestean. Hala gertatu da, ezin izan […]
Atariko gisa Fundamentalismoaren inguruan ikuspegi orokor bat emateko eskatu zait. Ez dut, ordea, ibilbide historikoa eskainiko –jatorria, bilakera, egungo egoera–, ezta analisi soziologikoa ere –atzoko nahiz gaurko faktore socio-politikoak–, ezta deskribapen fenomenologikoa ere –erlijio desberdinetan ageri diren ezaugarriak eta gorabeherak. Alderdi horiek denak gogoan izan beharko dira ezinbestean, fundamentalismoa ulertuko badugu. Baina, hori guztia baztertu […]
1. Kultura erlijioaren forma, erlijioa kulturaren arima Kultura eta erlijioa. Has nadin kontzeptuak definituz. Orokorki eta lausoki definituko ditut, ez baita erraza zehazki definitzea eta, nolanahi ere, ez baiteritzot hemen beharrezko. “Kultura” deitzen diogu gure biziera indibiduala eta kolektiboa eratzen duten pentsaera, arau, ohitura eta adierazpen sinbolikoen bildumari: zientzia, filosofia, zuzenbide, egutegi, elikadura, erakunde […]
Garai batean –ez hain aspaldi, geure akorduan nolanahi ere– gurasoek nahiz irakasleek haurrei erakusten zieten “mundua jainkoak egina” dela. Eta maiz gertatzen zen haurrak galdetzea: “Eta Jainkoa nork egin zuen?”. Helduak bazekien haur ezjakinari zer erantzun: “Jainkoa betikoa da. Jainkoa ez zuen inork egin”. Baliteke horrela haurra isilaraztea, baina ez da segurua besterik gabe haren […]