Duela 70.000 urte, gizakiak harpeetan bizi ziren garaian, lore-petalozko geruza baten gainean hobiratzen zituzten hildakoak non edo non. Loretik fruitua, hazia eta landare berria sortzen den antzera, hobiko gorputz hiletik izaki berria sortuko zen esperantza adierazi nahiz edo? Askoz geroago etorri ziren idazkiak, filosofia-sistemak, erlijio handiak… Hil eta geroko gora-behera guztiak zehatz-mehatz erakutsi zizkiguten: gorputz […]
Atsegin dut Jose Mari Kortazarren ikerketari sarrera-hitz xume bat jartzea. Ikerketa honen egikeraz eta egituraz aparte, egitasmoa bera nahi nuke batik bat azpimarratu lerro banaka hauetan. Egitasmoa, hots: Gandiagak bere poematan islatu zuen bizi-bidearen, fede-bidearen berri ematea. Ibilbide da bizitza. Ibilbide fedea. Bidaria eta ibiltaria izan zen Gandiagaren fedezko bizia, bizizko fedea. Zalantza ilunezko bide […]
Duela 70.000 urte, gizakiak harpeetan bizi ziren garaian, lore-petalozko geruza baten gainean hobiratzen zituzten hildakoak non edo non. Loretik fruitua, hazia eta landare berria sortzen den antzera, hobiko gorputz hiletik izaki berria sortuko zen esperantza adierazi nahiz edo? Askoz geroago etorri ziren idazkiak, filosofia-sistemak, erlijio handiak… Hil eta geroko gora-behera guztiak zehatz-mehatz erakutsi zizkiguten: gorputz […]
Sinesten dut Jainkoarengan, baina bihotzari eta adimenari sinesgarri zaien “Jainkoarengan” bakarrik sinets dezaket. Sinesten dut on dela Jainkoarengan sinestea, baina ongi sinesten bada. Hau da, sinesmenak irekiago eta apalago, libreago eta lagunago egiten banau. Sinesten dut Jainkoa on hutsa dela, on guztia, eta hobeak eta zoriontsuagoak egiten gaituela. Bestela, ez da Jainkoa, eta ez da […]
Xabier Lete. Izenak esaten du.Oiartzunen jaio zen, duela 61 urte. Bizi izan da, bizi izan du. Gozatu eta sufritu. Eta badu zer esanik. Sakon eta garden hustu digu barrena. Eskerrik asko, Xabier! JOXE ARREGI.- “Erlijio-gogoetako” aldizkarian Xabier Leterekin elkarrizketa. Zer irizten diozu? Horrelakorik ez zizuten inoiz eskatuko. XABIER LETE.- Erlijio-gogoetaz diharduen aldizkari baterako elkarrizketarik ez […]
“Laikoen garaia” iritsi dela iragarri da handikiro. “Laikoak promozionatu” behar direla, protaganismo gehiago behar dutela, eginkizun eta erantzukizun berriak eskuratu behar zaizkiela eta horrelakoak sarri entzunak gara Eliza katolikoan azken berrogei urte hauetan. Laikoen aldeko gotzain-gutunik eta Erromako dokumenturik ere ez da falta[1]. Noiz edo noiz behar zuen. Ongi dago, baina aski ote da? Elizak […]
Jesusi buruz ezin gara mintzatu, haren gurutzea aipatu gabe. Eta Jesusen gurutzea ezin dugu aipatu, beste hainbat gurutze gogoan izan gabe, eta izadi, herrialde eta gizaki gurutziltzatuentzat Jesusen gurutzeak zer berri on edo ezeren berri onik ekarri ote duen galdetu gabe. Jesusen gurutzea, alegia, berri on? 1. Hainbat galdera! “Jainko salbatzailea”, “Salbatuak gara”, “Betiko […]
Erlijioa bizirik, biziaren onerako Aspaldi jo zizkioten erlijioari hil-kanpaiak, baina bizirik dago. Edo agian betidanik hilda zeuden erlijio-azalak hil dira eta hiltzen ari. Baina erlijioa bizirik dago biziaren iturbegietan. Eta bizi delako ari da aldatzen. Bizia delako eta biziko bada behar du aldatu, biziberritu. Zergatik, ordea, erlijioa? Nondik sortzen da? Errazegi da esatea: “Beldur hutsetik, […]
Korapilo eta maratila asko ditu “erlijio” hitzak. Ehundaka definizio desberdin eman dira, baina denak gutxi gorabeherakoak, bat bakarrik ere ez zehatz eta osoa, definizio batek izan beharko lukeen bezala. “Artea” definitzea bezain zaila da “erlijioa” definitzea. Latinezko religio-tik dator, noski, euskarazko “erlijio”, baina latinezko hitzaren beraren jatorria edo etimologia apenas dakigun zein den: Zizeron-en esanetan, […]
Orain arte ezagutu dugun aurrerapenak –aurrerapen deitzea zilegi bada– ez du erlijioa irentsi. XXI. mendearen hasieran, bizi-bizirik dago galdera gisa nahiz bizipen gisa, baita erakunde gisa ere. Zergatik? Gizakiak, ezagutzen dugunetik eta ezagutzen dugun heinean, harrimena eta galdera bere-bereak dituelako, edertasun eta ontasun betearen deiak eta desirak barnetik gidatzen dutelako, misterio salbagarri batek, hasieran eta […]